Hướng dẫn cách phân loại và vứt rác tại Nhật Bản

Tại Nhật Bản, bỏ rác không chỉ là chuyện dọn dẹp mà còn là một phần của nếp sống cộng đồng. Rác bỏ sai loại hoặc sai ngày có thể bị bỏ lại tại chỗ kèm với một tờ giấy nhắc nhở. Nhiều người mới đến Nhật thấy bối rối vì quy định khá chi tiết, nhưng nếu hiểu nguyên tác chung thì mọi thứ sẽ dễ hơn nhiều

Vì sao người Nhật phân loại rác kỹ?

Nhật Bản được biết đến với môi trường sống ngăn nắp và ý thức giữ gìn vệ sinh chung. Một trong những thói quen quan trọng góp phần duy trì môi trường sạch sẽ là phân loại rác và tuân thủ quy định thu gom tại nơi sinh sống.

Đối với những bạn đang chuẩn bị sang Nhật Bản học tập và làm việc, thì đây là kỹ năng sinh hoạt thiết thực cần tìm hiểu từ sớm. Những việc tưởng chừng đơn giản như bỏ chai nước sau khi sử dụng, xử lý thức ăn thừa hay vứt một món đồ không còn dùng đến, đều có thể cần thực hiện theo hướng dẫn cụ thể.

Điều quan trọng nhất cần nhớ chính là quy định phân loại và vứt rác tại Nhật Bản không hoàn toàn giống nhau giữa các địa phương. Mỗi thành phố, quận hoặc khu dân cư có thể quy định riêng về nhóm rác, lịch thu gom, loại túi được sử dụng và cách xử lý những vật dụng đặc biệt.

Trong bài viết này, Musashino Hải Đăng sẽ giúp bạn nhận biết những nhóm rác thường gặp, tìm hiểu các bước xử lý rác đúng cách và ghi nhớ những lưu ý hữu ích trước khi bắt đầu cuộc sống tại Nhật Bản.

Hướng dẫn cách phân loại rác tại Nhật Bản

Tùy theo địa phương, rác sinh hoạt có thể được chia thành nhiều nhóm. Dưới đây là những nhóm phổ biến giúp người mới sang Nhật bước đầu làm quen với cách phân loại rác.

Rác cháy được (燃えるごみ）

Rác cháy được bao gồm các loại rác hữu cơ, rác dễ phân hủy và các vật liệu có thể đốt cháy được tại nhà máy xử lý rác. Các loại rác thuộc nhóm cháy được , bao gồm:

• Rác thực phẩm: thức ăn thừa, rau củ quả, vỏ trứng, thịt cá, bã trà, cã cà phê,…
• Các sản phẩm bằng giấy bẩn/không thể tái chế được: giấy vệ sinh, khăn giấy, tã giấy, giấy gói thực phẩm dính dầu mỡ,…
• Vải, quần áo và đồ dùng bằng da/cao su: quần áo cũ rách, vải vụn, giày dép da hỏng,…
• Đồ gỗ nhỏ: Cành cây nhỏ, thanh gỗ (thường quy định dưới 30cm – 50cm tùy địa phương), đũa dùng 1 lần,…

Các bạn cần lưu ý:

• Với phân loại tác cháy được thì bạn cần tìm hiểu thêm quy tắc sử dụng túi đựng rác.
• Đồng thời, rác thải từ nhà bếp cần phải loại bỏ bước, đựng vào túi buộc chặt để tránh quạ, mèo bới phá
• Đem đến điểm tập két đúng ngày, thường thì 2-3 lần/tuần và theo giờ địa phương

Rác không cháy được –　燃えないごみ

Là các loại vật liệu không thể tiêu hủy được bằng phương pháp đốt thông thường. Các loại rác thuộc nhóm không cháy được bao gồm như:

• Đồ kim loại: nồi, chảo, ấm nước cỡ nhỏ, dao cạo râu,…
• Thủy tinh và đồ gốm sứ: Thủy tinh vỡ, bát đĩa gốm sứ, chai lọ đã hỏng
• Đồ nhựa cứng: chai chưa dầu gội đầu, đồ chơi trẻ em, hộp đựng bột giặt,…
• Đồ điện tử nhỏ/Pin/Bóng đèn: những vật dụng này thường được tách riêng hoặc có quy định cụ thể tại từng khu vực.
• Bình xịt/Bình ga mini: Cần xịt hết hoàn toàn khí bên trong trước khi vứt để tránh cháy nổ khi ép rác.

Với rác không cháy thì bạn cần bọc lại các vật sắc nhọn, thủy tinh vỡ, và ghi chữ cảnh báo ở ngoài để đảm bảo an toàn cho nhân viên thu gom.

Rác tái chế – 資源ごみ

Loại rác này được quy định khá nghiêm ngặt theo từng địa phương. Đặc biệt, rác tái chế có quy định không được tự ý lượm, nhặt ở điểm tập kết. Nếu tự ý hành động sẽ bị khép tội trộ.m cắ.p tài sản công động và vi phạm nghiêm trọng luật phân loại, xử lý rác thải.

Các loại rác tái chế:

• Lon kim loại: lon nước ngọt, bia và cần rửa sạch bên trong, xé bỏ lớp giấy bọc bên ngoài.
• Chai lọ thủy tinh: chai rượu, lọ nước sốt, bình thủy tinh
• Chai nhựa PET: cần bóc nhãn, tháo nắp và tráng sạch bên trong, áp dụng cho những loại chai có ký hiệu tái chế nhựa PET.
• Giấy các loại: tạp chí, tờ rơi, báo cũ, sách vỡ, thùng carton, giấy gói hàng,… cần được xếp gọn gàng và dùng dây buộc chéo lại trước khi vứt.

Đối với rác tái chế thì các bạn cần làm sạch (súc rửa sạch chai lọ, tháo nhãn, bỏ nắp) trước khi bỏ đi. Đồng thời, mỗi địa phương sẽ có lịch thu gom riêng nên bạn cần xem từ hướng dẫn của nơi mình sinh sống để thuận tiện trong quá trình phân loại và để rác đúng nơi quy định.

Rác nhựa và bao bì nhựa – プラスチック (Purasuchikku)

Rác nhựa và bao bì nhựa được phân loại thành:

• Rác nhựa mềm: bao bì mì gói, túi nilon, khay xốp đựng thực phẩm,…
• Chai nhựa PET
• Nhựa cứng: đồ chơi, móc quần áo, xô chậu,…

Khi phân loại rác nhựa và bao bì nhựa thì các bạn cần rửa sạch, xác nhận hình thức phân loại vào nhóm tái chế hoặc nhựa mềm tùy thuộc vào quy định của từng địa phương.

Pin, bình xịt và các vật dụng cần xử lý riêng

Các loại pin, bình xịt, bật lửa, đồ điện tử,… được xếp vào nhóm rác nguy hại hoặc nhóm cần yêu cầu quy trình xử lý riêng biệt. Nếu vứt nhóm rác này vào rác cháy được, có thể gây nổ hoặc cháy lớn tại các nhà máy xử lý rác.

• Pin: bạn cần dùng băng keo dán kín hai đầu để tránh chập điện, sau đó cho bài túi nilon trong suốt và vứt vào đúng ngày quy định của địa phương. Hoặc ở một số siêu thị, cửa hàng tiện lợi có thu gom pin cũ miễn phí
• Pin sạc: Tương tự thì bạn cũng dùng băng keo để dán cách điện vào các điểm tiếp xúc, không được tự ý dùng lực cạy nếu pin dính chặt trong thiết bị. Nếu bị bị phồng/hư hỏng nặng thì không được bỏ vào thùng thu gom mà cần mang trực tiếp đến các trung tâm tái chế.
• Bình xịt và bình ga mini: Phải đảm bảo bên trong không còn sót khí hoặc dung dịch. Nếu buộc phải xả hết khí sót lại thì cần tránh xa nguồn lửa, thực hiện ở nơi thoáng khí. Sau đó, tháo nắp nhựa, còn thân bình xịt cho vào túi riêng biệt cho rác nguy hại theo lịch quy định
• Bật lửa dùng 1 lần: Cần dùng hết gas bên trong, xử lý theo quy định rác nguy hại theo địa phương
• Vật dung sắc nhọn: dùng giấy dày hoặc báo bọc kỹ phần lưỡi cắt, ghi chữ キケン (Nguy hiểm) lên bên ngoài túi hoặc gói đựng rồi mới cho và nhóm rác không cháy hoặc rác gia dụng theo quy định của từng địa phương.

Rác cồng kềnh – 粗大ごみ (Sodai gomi)

Là những loại rác có kích thước vượt quá 30cm như bàn, ghế, tủ, nệm, xe đạp,…Rác cồng kềnh không được vứt như rác sinh hoạt thông thường mà cần phải tuân theo quy trình nghiêm ngặt của từng địa phương.

Hướng dẫn cách vứt rác cồng kềnh tại Nhật

Các bạn có thể tham khảo cách vứt rác cồng kềnh như sau:

• Liên hệ với trung tâm xử lý rác của thành phố/địa phương
• Mua tem xử lý rác tại các cửa hàng tiện lợi hoặc siêu thị theo đúng số tiền mà hệ thống thông báo khi đăng ký
• Ghi số đăng ký lên tem/dán lên món đồ, sau đó mang ra đúng địa điểm và đúng giờ đã hẹn trong ngày thu gom.

Các bạn cần lưu ý rác cồng kềnh không bao gồm 4 loại thiết bị điện tử gia dụng lớn như tủ lạnh, máy giặt, điều hòa và tivi. Nếu vi phạm việc vứt rác cồng kềnh trái phép tại Nhật có thể bị phạt tiền lên đến 10 triệu Yên hoặc phạt t.ù lên đến 5 năm.

Quy trình vứt rác tại Nhật Bản

Mỗi loại rác sẽ có những quy định phân loại và thời gian thu gom khác nhau, vì thế, bạn có thể tham khảo về quy trình vứt rác tại Nhật Bản dưới đây

Xem lịch vứt rác của khu vực

Mỗi khu phố/địa phương sẽ có lịch thu gom khác nhau. Khi đến thì bạn được phát 1 tờ lịch ghi rõ về thời gian vứt rác theo từng loại rác. Các bạn cần nắm rõ thông tin này để tránh bị phạt nhé.

Sử dụng đúng túi rác

Nhiều thành phố bắt buộc dùng túi đựng rác có in tên hoặc có quy chuẩn riêng. Để thuận tiện và tránh những phát sinh không mong muốn thì bạn nên đến các cửa hàng tiện lợi để tìm mua đúng túi rác.

Vứt rác đúng giờ và đúng nơi quy định

Phải mang rác ra điểm tập kết đúng quy định, thường là trước 8h sáng hoặc từ đêm hôm trước tùy khu vực. Bạn cần để đúng nơi quy định, không được vứt bừa bãi để tránh quạ hoặc mèo hoang phá.

Khi đến Nhật thì bạn sẽ được các bên hỗ trợ trong thời gian đầu, hướng dẫn chi tiết về cách phân loại, cách vứt rác cũng như thời gian vứt. Nên các bạn đừng quá lo lắng, nếu có gì thắc mắc thì nên liên hệ ngay đến những người quản lý, hỗ trợ của mình nhé.

Những lỗi thường gặp khi phân loại và vứt rác ở Nhật Bản

Với những bạn mới sang Nhật có thể chưa quen với những quy định sinh hoạt tại địa phương. Dưới đây là những lỗi được Musashino Hải Đăng tổng hợp mà bạn có thể tham khảo để chủ động tránh.

Bỏ tất cả rác vào cùng một túi

Rác thực phẩm, chai nhựa, lon, giấy thuộc nhóm rác khác nhau. Nếu bạn bỏ cùng 1 túi mà không kiểm tra quy định thì sẽ gây khó khăn cho quá trình thu gom và tái chế

Để tập thói quen phân loại thì bạn nên tự phân loại rác, xác nhận lại với người đi trước và duy trì sử dụng túi rác cho từng nhóm.

Vứt rác sai ngày, sai địa điểm

Điểm tập kết không phải lúc nào cũng tiếp nhận tất cả các loại rác và cùng một thời điểm thu gom. Một số địa phương quy định rõ ngày và thời gian mang rác ra ngoài cho người dân.

Vì thế, bạn cần lưu lại lịch thu gom và xác định đúng điểm tập kết rác để vứt rác đúng nơi quy định.

Không làm sạch chai lọ, bao bì khi được yêu cầu

Thức ăn, chất lỏng còn sót lại có thể gây mùi, thu hút côn trùng và làm ảnh hưởng đến quá trình phân loại, thu gom của nhân viên.

Trước khi mang ra điểm tập kết, bạn cần loại bỏ các phần còn lại, rửa hoặc làm sạch theo hướng dẫn của địa phương và để ráo nếu cần thiết.

Bỏ pin và bình xịt vào rác cháy được

Một số vật dụng có nguy cơ cháy nổ như pin, bình xịt, bình ga mini,…nếu xử lí không đúng cách. Đối với một số trường hợp không phân loại trước khi vứt sẽ gây ảnh hưởng cho nhân viên thu gom và quá trình xử lý rác.

Trước khi vứt những vật dụng có nguy cơ cháy nổ thì bạn cần kiểm tra lại quy trình thu gom ở địa phương.

Tự ý bỏ rác thải lớn không đúng điểm thu gom

Với những đồ nội thất hay thiết bị gia dụng lớn như nệm, tủ, xe đạp,…có thể không được tiếp nhận theo lịch thu gom rác sinh hoạt thông thường.

Để tránh bị phạt, bạn cần tra cứu thủ tục gom rác cồng kềnh hoặc quy trình tái chế trước khi đưa đồ ra ngoài.

Từ vựng tiếng Nhật về phân loại và vứt rác

Ghi nhớ một số từ vựng cơ bản sẽ giúp bạn đọc bảng hướng dẫn, theo dõi lịch thu gom và trao đổi với người phụ trách nơi ở dễ dàng hơn.

Tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa tiếng Việt
ごみ	Gomi	Rác
ごみ分別	Gomi bunbetsu	Phân loại rác
ごみ出し	Gomi dashi	Việc mang rác ra điểm thu gom
燃やすごみ	Moyasu gomi	Rác có thể đốt
燃やさないごみ	Moyasanai gomi	Rác không thể đốt
資源ごみ	Shigen gomi	Rác tái chế
プラスチック	Purasuchikku	Nhựa
粗大ごみ	Sodai gomi	Rác cồng kềnh
収集日	Shūshūbi	Ngày thu gom
ごみ置き場	Gomi okiba	Điểm tập kết rác
指定ごみ袋	Shitei gomi bukuro	Túi rác được chỉ định
分別方法	Bunbetsu hōhō	Cách phân loại

Bạn cũng có thể sử dụng một số câu giao tiếp đơn giản:

このごみはどこに捨てますか。
Kono gomi wa doko ni sutemasu ka?
Loại rác này nên bỏ ở đâu?

ごみの収集日はいつですか。
Gomi no shūshūbi wa itsu desu ka?
Ngày thu gom rác là khi nào?

この袋を使ってもいいですか。
Kono fukuro o tsukatte mo ii desu ka?
Tôi có thể sử dụng túi này không?

Những câu giao tiếp này rất hữu ích khi bạn mới đến Nhật và chưa hiểu rõ cách phân loại rác tại nơi ở.

Kinh nghiệm thích nghi với quy định sinh hoạt tại Nhật

Để chủ động hơn trong cuộc sống ở Nhật, không chỉ cần chuẩn bị kiến thức tiếng nhật, kỹ năng làm việc mà còn cả những kỹ năng sinh hoạt thiết thực. Dưới đây là một số kinh nghiệm mà bạn có thể áo dụng để thích nghi dễ dàng hơn với những quy định sinh hoạt tại Nhật Bản.

• Tìm hiểu quy định ngay khi đến nơi ở: Hỏi người phụ trách về lịch thu gom, địa điểm tập kết và cách phân loại từng nhóm
• Lưu lại hướng dẫn bằng hình ảnh: Chụp lại các bảng phân loại rác hoặc tài liệu được cung cấp để thuận tiện tra cứu
• Duy trì thói quen phân loại mỗi ngày: Không đợi đến khi túi rác đầy rồi mới bắt đầu phân loại, tập thói quen phân loại ngay tại nơi ở của bạn
• Chủ động hỏi khi chưa rõ:Trao đổi với người hướng dẫn hoặc người quản lý nơi ở khi bạn gặp thắc mắc trong quá trình phân loại rác.
• Tôn trọng không gian chung: Không để rác sai vị trí, không làm bẩn khu vực tập kết và không gây ảnh hưởng đến những người xung quanh.

Bạn không cần ghi nhớ tất cả những quy định trong 1 ngày, mà hãy bắt đầu từ những nguyên tắc cơ bản, sau đó từng bước làm quen với những cách phân loại tại địa phương

Nắm vững cách phân loại và vứt rác tại Nhật Bản là một trong những kỹ năng sinh hoạt cơ bản mà người Việt nên chuẩn bị trước khi sang Nhật. Bạn cần nhận biết các nhóm rác phổ biến, phân loại đúng cách, sử dụng túi phù hợp và tuân thủ ngày giờ, địa điểm thu gom theo quy định của địa phương.

Đặc biệt, luôn kiểm tra hướng dẫn của khu vực mình sinh sống, bởi quy định cụ thể có thể khác nhau giữa các địa phương.

Musashino Hải Đăng hy vọng những chia sẻ trên sẽ giúp các bạn có thêm kiến thức hữu ích, sẵn sàng hơn cho cuộc sống tại Nhật Bản. Hãy bắt đầu từ những thói quen nhỏ hôm nay để xây dựng nếp sống ngăn nắp, chủ động và có trách nhiệm trong hành trình sắp tới.